TERMODINAMIKA QONUNLARINING KIMYOVIY VA TIBBIY TIZIMLARDA QOʻLLANISHI - Boboqulova Zuhro Toshnazar qizi (ZAMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR, 2026)
Mazkur ilmiy tezisda termodinamika qonunlarining kimyoviy va tibbiy tizimlarda tutgan o‘rni hamda ularning amaliy ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Termodinamikaning birinchi qonuni energiya saqlanishini ifodalab, kimyoviy reaksiyalar davomida issiqlik ajralishi yoki yutilishini izohlaydi. Bu qonun asosida ekzotermik va endotermik jarayonlar mohiyati aniqlanadi. Ikkinchi qonun esa entropiya tushunchasini ochib berib, tabiiy jarayonlarning yo‘nalishi va o‘z-o‘zidan borish shartlarini tushuntiradi. Biologik tizimlarda entropiya ortishi hujayra ichidagi tartib va tartibsizlik muvozanati orqali izohlanadi. Uchinchi qonun moddalarning mutlaq nol haroratga yaqin sharoitdagi holatini tavsiflab, ularning issiqlik sig‘imi va boshqa fizik-kimyoviy xususiyatlarini aniqlash imkonini beradi. Tibbiyotda termodinamika qonunlari metabolizm, energiya almashinuvi, organizmning issiqlikni boshqarish jarayonlari hamda dori vositalarining ta’sir mexanizmini tushuntirishda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Zamonaviy tibbiy texnologiyalar, jumladan, diagnostika va davolash usullarini takomillashtirishda ushbu qonunlardan keng foydalanilmoqda.