EROZIYA MODELLARINING QIYOSIY DINAMIKASI
Keywords:
Kalit so‘zlar: eroziya, modellashtirish, qiyosiy dinamika, USLE, WEPP, SWAT, tuproq muhofazasi.Abstract
Annotatsiya: Ushbu referativ tezisda eroziya modellarining qiyosiy dinamikasi yoritilgan. Eroziya – tuproqning suv yoki shamol ta’sirida yemirilishi va ko‘chishi jarayoni bo‘lib, uni modellashtirish fizik, empirik va raqamli yondashuvlarga tayanadi. Asosiy modellar: USLE/RUSLE, WEPP, EUROSEM, LISEM va SWAT modellari bo‘lib, ularning har biri fazoviy-vaqtincha o‘zgaruvchanlik, ma’lumotlar talabi va prognoz aniqligi jihatidan farqlanadi. Tezis eroziya jarayonlarini baholash va tuproq muhofazasi strategiyalarini ishlab chiqish uchun ilmiy asoslangan tavsiyalar beradi.
References
. Renard, K. G., et al. (1997). Predicting Soil Erosion by Water: A Guide to Conservation Planning with the Revised Universal Soil Loss Equation (RUSLE)*. USDA Agricultural Handbook No. 703, Washington, D.C.
2. Flanagan, D. C., & Nearing, M. A. (1995). USDA-Water Erosion Prediction Project (WEPP): Technical Documentation. NSERL Report No. 10, West Lafayette, IN.
3. Arnold, J. G., et al. (2012). SWAT: Model Use, Calibration, and Validation*. Transactions of the ASABE, 55(4), 1491-1508.
4. Morgan, R. P. C., & Quinton, J. N. (2001). EUROSEM: A European Soil Erosion Model. In: Harmon, R.S., Doe, W.W. (Eds.), Landscape Erosion and Evolution Modeling. Springer, Boston.
5. De Roo, A. P. J., et al. (1996). LISEM: A Physically-Based Hydrological and Soil Erosion Model for Catchments. In: Morgan, R.P.C., Rickson, R.J. (Eds.), Soil Erosion and Conservation. Quorn, UK.
6. FAO (2019). *Soil Erosion: The Greatest Challenge for Sustainable Soil Management*. Rome: FAO.
(https://www.fao.org/soils-portal/soil-erosion)
7. Google Scholar – qidiruv: "soil erosion models comparison dynamics"
8. ResearchGate – profil orqali maqolalar: "WEPP vs RUSLE vs SWAT comparative analysis"
9.S.Boltayev, O.Boynazarov, F.Imamov, J.Abdinazarov, B.Turdiyev, D.Artikova. Tuproq unumdorligiga noan’anaviy orgona-mineral kompostlarni qo’llash samradorligi. Life sciences and agriculture. 2021 № 3 (7). 37-53 p
10. Turdiyev, B. A. o‘g‘li, & Ergasheva, E. O. qizi. (2023). CHIGITLARNI BENTONENT LOYQASI BILAN KAPSULALAB EKISHNING AHAMIYATI. SCHOLAR, 1(12),





