ARTERIAL GIPERTENZIYA VA UNING ASORATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Arterial gipertenziya, qon bosimi, yurak-qon tomir tizimi, xavf omillari, diagnostika, davolash, oldini olish, asoratlar, insult, yurak yetishmovchiligi, miokard infarkti, buyrak yetishmovchiligi, retinopatiyaAbstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada arterial gipertenziyaning kelib chiqish sabablari, patogenezi va asosiy klinik ko‘rinishlari yoritiladi. Arterial gipertenziyaning rivojlanish mexanizmlari, xavf omillari va diagnostika usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu kasallikning yurak yetishmovchiligi, miokard infarkti, insult, buyrak yetishmovchiligi, retinopatiya kabi og‘ir asoratlari haqida batafsil ma’lumot beriladi. Maqolada arterial gipertenziyaning oldini olish, hayot tarzini sog‘lomlashtirish, farmakologik davolash usullari va kasallikni erta aniqlashning ahamiyati ham ko‘rsatib o‘tilgan.
.
References
1. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (WHO). Global Hypertension Report 2023. Geneva: World Health Organization.
2. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Yurak-qon tomir kasalliklarini profilaktika qilish bo‘yicha milliy dastur ma’lumotlari. Toshkent, 2024.
3. European Society of Hypertension (ESH) va European Society of Cardiology (ESC) qo‘llanmalari: Arterial Hypertension Guidelines, 2023.
4. Kaplan N.M. “Kaplan’s Clinical Hypertension”. 11-nashr. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2023.
5. Williams B., Mancia G. va boshqalar. “2018 ESC/ESH Guidelines for the Management of Arterial Hypertension”. European Heart Journal.
6. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi statistik byulleteni – Yurak-qon tomir kasalliklari 2023 yilgi ko‘rsatkichlari.
7. O‘zbekiston Kardiologiya Instituti ilmiy ishlar to‘plami. Toshkent, 2022–2023.
8. Mayo Clinic. High Blood Pressure (Hypertension) — Causes, Symptoms and Treatment. 2024.
9. American Heart Association (AHA). “Life’s Essential 8” — High Blood Pressure Management Guidelines. 2023.
10. Kannel W.B. va boshqalar. “Hypertension and the risk of cardiovascular disease”. The Framingham Heart Study.
