BOJXONA NAZORATINING SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA TEXNIK VOSITALAR VA XAVFNI BOSHQARISH TIZIMI INTEGRATSIYASINI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI
Abstract
Mazkur maqolada bojxona nazorati samaradorligini oshirishda qo‘llaniladigan texnik vositalar — inspeksion-ko‘rik majmualari (IKM) va avtomatlashtirilgan tarozilarning Xavfni boshqarish tizimi (XBT) bilan funksional integratsiyasi tatqiq etilgan. Tadqiqotda ushbu qurilmalarning texnik imkoniyatlari, ma’lumotlarni qayta ishlash aniqligi va ularning XBT uchun birlamchi ma’lumot manbai sifatidagi roli tahlil qilingan. Maqolaning asosiy urg‘usi nazorat vositalaridan olinadigan raqamli ko‘rsatkichlarni (yuk zichligi va vazn xarakteristikalari) tizimli tahlil qilish orqali rasmiylashtiruv bosqichlarini inson omilisiz aniqlash mexanizmlariga qaratilgan. Ishda turli rusumdagi IKM va tarozi tizimlarining qiyosiy tavsifi hamda ularning bojxona chegara o‘tkazish punktlarida maqsadli qo‘llanilishi texnik jihatdan asoslab berilgan.
References
1. Jahon bojxona tashkiloti (World Customs Organization) materiallari va tavsiyalari. https://www.wcoomd.org/en/search.aspx?keyword=Inspection+and+Screening+Complex
2. O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasining 2019-yil 22- fevraldagi 58-son buyrug‘i “Bojxona nazorati va rasmiylashtiruvida xavfni boshqarish tizimini qo‘llash tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomani tasdiqlash haqida” Bojxona axborot texnologiyalari va xavfni boshqarish tizimlari bo‘yicha ilmiy maqolalar va o‘quv qo‘llanmalar. https://inlibrary.uz/index.php/risitjra/article/download/69000/70467
3. [Elektron resusr]. - URL: Murojaat : (https://henerscale.com) murojaat qilgan sana: 18.05.2026).
4. [Elektron resusr]. - URL: Murojaat : https://www.rapiscansystems.com/en/products/rapiscan-eagle-m60, https://www.generalequipment.info/THSCAN.html, https://orginfo.uz/en/tender-detail/201028/. (murojaat qilgan sana: 18.05.2026).
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 25-martdagi PQ-122-son qarori “Davlat bojxona xizmati organlarining faoliyatini tashkil etish va bojxona ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”. https://lex.uz/docs/7452043
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 27-apreldagi PF-122-son Farmoni “Bojxona ma’muriyatchiligini yanada takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”. https://lex.uz/ru/docs/-5998615
7. Oʻzbekiston Respublikasining Bojxona kodeksi // Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari milliy bazasi. OʻRQ-400-son. 20.01.2016-y. Elektron manba: https://lex.uz/docs/ Bojxona kodeksi.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 27-avgustdagi “Davlat bojxona xizmati organlari faoliyatini takomillashtirish va bojxona maʼmurchiligida zamonaviy yondashuvlarni joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-174-son Farmoni. (murojaat qilgan sana: 27.08.2026).
