ZICHLIK FUNKSIONAL NAZARIYASI YORDAMIDA KREMNIY SIRTIGA GAZLAR TA’SIRINI O‘RGANISH
Abstract
Mazkur maqolada zichlik funksional nazariyasi (Density Functional Theory — DFT) yordamida kremniy sirtining gaz molekulalari bilan o‘zaro ta’sirlashuv mexanizmlari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda kremniy yuzasining elektron tuzilishi, adsorbsiya jarayonining energetik xususiyatlari, gaz molekulalarining sirt atomlari bilan bog‘lanishi hamda elektron zichlikning qayta taqsimlanishiga alohida e’tibor qaratiladi. Ammiak (NH₃), azot dioksidi (NO₂), uglerod monoksidi (CO) va kislorod (O₂) molekulalarining kremniy sirtiga ta’sirini baholashda zichlik funksional nazariyasining ilmiy imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Mavjud ilmiy tadqiqotlar va yarimo‘tkazgichlar fizikasi bo‘yicha o‘zbek adabiyotlari asosida fizikaviy va kimyoviy adsorbsiya jarayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari yoritiladi. Tahlil natijalari DFT usuli kremniy asosidagi gaz sensorlarining sezgirligini, selektivligini va elektron xossalarini tushuntirishda muhim nazariy vosita ekanligini ko‘rsatadi.
References
1. Teshaboyev A., Zaynobidinov S., Vlasov S., Karimov I., Abduazimov V. Yarimo‘tkazgichlar sirti fizikasi. — Toshkent: ILM ZIYO, 2010. — 168 b. Kutubxona katalogi.
2. Baxodirxonov M. K., Zikrillayev N. F., Iliyev X. M. Yarimo‘tkazgichlar fizikasi. — Toshkent: Tafakkur, 2020. — 480 b. Darslik matni.
3. Teshaboyev A., Zaynobidinov S., Musayev E. A. Yarimo‘tkazgichlar va yarimo‘tkazgichli asboblar texnologiyasi. — Toshkent: Talqin, 2006. — 336 b. Kutubxona katalogi.
4. Hohenberg P., Kohn W. Inhomogeneous Electron Gas // Physical Review. — 1964. — Vol. 136. — P. B864–B871. https://doi.org/10.1103/PhysRev.136.B864
5. Kohn W., Sham L. J. Self-Consistent Equations Including Exchange and Correlation Effects // Physical Review. — 1965. — Vol. 140. — P. A1133–A1138. https://doi.org/10.1103/PhysRev.140.A1133
6. Perdew J. P., Burke K., Ernzerhof M. Generalized Gradient Approximation Made Simple // Physical Review Letters. — 1996. — Vol. 77. — P. 3865–3868. https://doi.org/10.1103/PhysRevLett.77.3865
