QUYOSH PANELLARI VA ENERGIYA SAQLASH QURILMALARINING OPTIMAL QUVVATLARI VA ISH REJIMLARINI ANIQLASHNING MATEMATIK MODELLARI VA ALGORITMLARI
Abstract
Mazkur maqolada fotoelektr stansiyalari (FES) hamda akkumulyatorli energiya saqlash tizimlari (BESS)ning optimal quvvatlarini aniqlash va ularning 24 soatlik dinamik ish rejimlarini boshqarishning nochiziqli matematik modeli ishlab chiqilgan. Quyosh insolyatsiyasi va yuklamaning stoxastik tebranishlari sharoitida keltirilgan energiya tannarxi (LCOE) va ta'minot taqchilligi ehtimoli (LPSP) integratsiyalashgan ikki mezonli optimallashtirish masalasi qo'yilgan. Masalani yechish uchun ikki pog'onali gibrid genetik va to'da intellekti (GA-PSO) sonli algoritmi ishlab chiqilgan. Qoraqalpog'iston Respublikasining insolyatsiya ma'lumotlari asosida o'tkazilgan sonli tajribalarda taklif etilgan usul an'anaviy modellarga nisbatan LCOE ko'rsatkichini 18.6 foizga kamaytirgani va hisoblash konvergensiyasini 2.4 barobar tezlashtirgani isbotlangan.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. O'zbekiston Respublikasining 2030-yilgacha bo'lgan davrda 'Yashil' iqtisodiyotga o'tish strategiyasini tasdiqlash to'g'risida. PQ-4477-son qarori. Toshkent, 2019.
2. Yang, H., Wei, Z., & Chengzhi, L. (2009). Optimal design and techno-economic analysis of hybrid solar-wind-battery power supply systems. Applied Energy, 86(2), 163-172.
3. Skoplaki, E., & Palyvos, J. A. (2009). On the temperature dependence of photovoltaic module electrical performance. Solar Energy, 83(5), 614-624.
4. Tremblay, O., & Dessaint, L. A. (2009). Experimental validation of a battery dynamic model for EV applications. World Electric Vehicle Journal, 3(2), 289-298.
5. Kaabeche, A., Belhamel, M., & Ibtiouen, R. (2011). Techno-economic valuation and optimization of integrated photovoltaic/wind systems with storage. Solar Energy, 85(10), 2407-2420.
6. Kennedy, J., & Eberhart, R. (1995). Particle swarm optimization. In Proc. IEEE ICNN (Vol. 4, pp. 1942-1948).
7. Sadatdiynov, K. E., & Abdullaev, S. B. (2024). Qayta tiklanuvchi energiya manbalarini boshqarishda intellektual optimallashtirish usullari. Axborot texnologiyalari va modellashtirish, 2(1), 45-52.
