O'PKA ARTERIAL GIPERTENZIYASIDA ENDOTELIALDAN MEZENXIMALGA O'TISHI
Keywords:
Kalit so'zlar: o'pka arterial gipertenziyasi, o'pka gipertenziyasi, endotelialdan mezenximaga o'tish, EndMT, EndoMT, o'pka qon aylanishiAbstract
Annotatsiya
Endotelial-mezenximal o'tish (EndMT) - bu faollashtirilgan endotelial hujayralarni keng transkripsiyaviy qayta dasturlashni o'z ichiga olgan jarayon bo'lib, bu mezenximal hujayra fenotiplari va funktsional javoblarga o'tishga olib keladi. Dastlab embrional rivojlanish kontekstida kuzatilgan EndMT so'nggi bir necha o'n yilliklarda kattalar organizmida turli xil patologiyalarga hissa qo'shadigan jarayon sifatida tobora ko'proq tan olinmoqda. Yurak-qon tomir biologiyasi doirasida EndMT ateroskleroz, yurak klapanlari kasalligi, yurak fibrozi va miokard infarkti kabi turli kasalliklarda rol o'ynaydi. EndMT shuningdek, o'pka gipertenziyasi (PH) va o'pka arterial gipertenziyasi (PAH) rivojlanishi va rivojlanishida ham asta-sekin ishtirok etmoqda. Ushbu sharh PH va PAHdagi EndMT haqidagi mavjud bilimlarni qamrab oladi va asosiy kashfiyotlarga keng qamrovli umumiy nuqtai nazar beradi. Qamrab olingan mavzular EndMTni PAH rivojlanishi bilan bog'liq omillar, jumladan, gipoksiya reaksiyalari, yallig'lanish, suyak-morfogenetik oqsil retseptorlari 2 (BMPR2) ning disregulyatsiyasi va redoks signalizatsiyasi bilan bog'laydigan dalillarni o'z ichiga oladi. Ushbu sharh ushbu kashfiyotlarni PH va PAHda EndMTni boshqaradigan asosiy mexanizmlarni aniqlash uchun potentsial tushunchalarga birlashtiradi va kasalliklarni boshqarishda EndMTga asoslangan terapevtik strategiyalar uchun kelajakdagi yo'nalishlarni muhokama qiladi.
References
1.Gorelova A., Berman M., Al Ghouleh
Endothelial-to-Mesenchymal Transition in Pulmonary Arterial Hypertension.
Antioxidants & Redox Signaling, 2021.
EndMTning PAHdagi roli, mexanizmlari (TGF-β, BMPR2, gipoksiya) keng yoritilgan
2.Gorelova A. va boshqalar.
Endothelial-to-Mesenchymal Transition in Pulmonary Arterial Hypertension.
Antioxid Redox Signal, 2021.
EndMTning markerlari (CD31, VE-cadherin ↓; α-SMA, vimentin ↑) va patogenezdagi o‘rni batafsil berilgan
3.Ghofrani H.A. va boshqalar.
Mechanisms and treatment of pulmonary arterial hypertension.
Nature Reviews Cardiology, 2024.
PAH patofiziologiyasi va zamonaviy davolash strategiyalari
4.Kovacic J.C. va boshqalar.
Endothelial to mesenchymal transition in cardiovascular disease.
EndMTning umumiy biologik asoslari va yurak-qon tomir kasalliklaridagi ahamiyati
5.Gaikwad A.V. va boshqalar.
Endothelial to mesenchymal transition (EndMT) and vascular remodeling in pulmonary hypertension.
Expert Review of Respiratory Medicine, 2020.
EndMTning tomir devori qayta qurilishidagi roli
