RENTGEN NURLARINING FIZIK TABIATI VA ULARNING TIBBIY DIAGNOSTIKADAGI AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so‘zlar: rentgen nurlari, elektromagnit to‘lqinlar, tormozlanish nurlanishi, ionlashish, rentgenografiya, kompyuter tomografiyasi, tibbiy diagnostika, ichki organlar tasviri, nurlanish fizikasi.Abstract
Mazkur tezisda rentgen nurlarining fizik tabiati va ularning tibbiy diagnostikadagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Rentgen nurlari elektromagnit to‘lqinlarning yuqori energiyali va qisqa to‘lqin uzunlikka ega qismi bo‘lib, moddalardan o‘tish qobiliyati bilan ajralib turadi. Ularning hosil bo‘lishi tez harakatlanuvchi elektronlarning metall nishonga urilishi natijasida yuzaga keladigan tormozlanish nurlanishi va atom ichki qatlamlaridagi elektron o‘tishlari bilan bog‘liqdir. Rentgen nurlarining asosiy xossalari — ionlashtirish qobiliyati, kirib borish darajasi hamda moddaning zichligi va atom raqamiga bog‘liqligi bilan izohlanadi. Tibbiy diagnostikada rentgen nurlari kasalliklarni aniqlashning eng muhim va keng qo‘llaniladigan usullaridan biri hisoblanadi. Rentgenografiya va kompyuter tomografiyasi yordamida suyak sinishlari, ichki organlardagi o‘zgarishlar hamda o‘smalar aniqlanadi. Ushbu usullar organizm ichki tuzilishini zarar yetkazmasdan ko‘rish imkonini berib, kasalliklarni erta bosqichda tashxis qilishda muhim rol o‘ynaydi. Tezis natijalariga ko‘ra, rentgen nurlari zamonaviy tibbiyot diagnostikasining ajralmas qismi bo‘lib, uning rivojlanishida katta ahamiyatga ega hisoblanadi.
References
1. Röntgen, W. C. (1895). On a New Kind of Rays. Würzburg Scientific Reports.
2. Halliday, D., Resnick, R., & Walker, J. (2014). Fundamentals of Physics. Wiley.
3. Tipler, P. A., & Mosca, G. (2007). Physics for Scientists and Engineers. W. H. Freeman.
4. Bushberg, J. T. et al. (2011). The Essential Physics of Medical Imaging. Lippincott Williams & Wilkins.
5. Novelline, R. A. (1997). Squire’s Fundamentals of Radiology. Harvard University Press.
6. Cherry, S. R., Sorenson, J. A., & Phelps, M. E. (2012). Physics in Nuclear Medicine. Elsevier.
7. Johns, H. E., & Cunningham, J. R. (1983). The Physics of Radiology. Charles C Thomas.
8. Podgorsak, E. B. (2010). Radiation Physics for Medical Physicists. Springer.
