KOGNITIV JARAYONLARNING TIL TIZIMI VA TIL BIRLIKLARIDA AKS ETISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: kognitiv jarayonlar, til tizimi, til birliklari, kognitiv lingvistika, tafakkur, idrok, konsept, mental model, semantika, til va ong, lingvistik ifoda, kommunikativ jarayon.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada kognitiv jarayonlarning til tizimi va til birliklarida aks etish xususiyatlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Til va tafakkur o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, inson ongida kechadigan idrok, xotira, tasavvur, diqqat va fikrlash jarayonlarining lingvistik ifodalanishi masalalari yoritiladi. Shuningdek, til birliklari — fonema, morfema, leksik birlik va sintaktik tuzilmalar orqali kognitiv jarayonlarning qanday kodlanishi va uzatilishi ko‘rib chiqiladi. Maqolada kognitiv tilshunoslikning asosiy yondashuvlari hamda ularning tilni tushunish va tahlil qilishdagi ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijalari tilning nafaqat kommunikativ vosita, balki inson ongining faol modeli sifatida ham muhim rol o‘ynashini ko‘rsatadi. Kognitiv jarayonlar til strukturasida aks etishi orqali ma’no shakllanishi, konseptual tizimlar va mental model qurilishining lingvistik asoslari aniqlanadi.
References
1. Abduazizov A. A. Tilshunoslik nazariyasi. – Toshkent: Sharq nashriyoti, 2009. – 288 b.
2. Jamolxonov H. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti, 2005. – 384 b.
3. Mahmudov N. Til va tafakkur. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2012. – 256 b.
4. Sayfullayeva R., Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2010. – 416 b.
5. Shoabdurahmonov Sh. O‘zbek tilining grammatikasi. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2001. – 360 b.
6. Yo‘ldoshev M. O‘zbek tilshunosligi asoslari. – Toshkent: Universitet, 2008. – 300 b.
