O‘RTA ASRLAR ME’MORCHILIGIDA ARXITEKTURA NAZARIY QARASHLARINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHI

Authors

  • Siddiqova Madinabonu Asatillo qizi Qarshi davlat texnika universiteti

Abstract

Maqolada o‘rta asrlar davrida me’morchilikka oid nazariy qarashlarning shakllanishi va rivojlanishi Sharq va G‘arb me’morchilik an’analari misolida qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda me’moriy tafakkurning rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatgan diniy-dunyoviy dunyoqarash, ijtimoiy-madaniy muhit, shaharsozlik an’analari, qurilish tajribasi, geometrik tartib, proporsiya, kompozitsiya va me’moriy obraz kabi omillarning o‘zaro bog‘liqligi ko‘rib chiqiladi. Sharq va G‘arb me’morchiligidagi farqlar faqat tashqi shakl yoki uslubiy belgilar orqali emas, balki ularning shakllanishiga sabab bo‘lgan nazariy va madaniy omillar asosida izohlanadi. O‘rta asrlar me’morchiligida nazariya va amaliyotning o‘zaro munosabati, me’moriy shaklni tashkil etish tamoyillari hamda fazoviy-kompozitsion yechimlarning shakllanish xususiyatlari aniqlanadi. Tadqiqot natijalari Sharq va G‘arb me’morchilik an’analarining o‘zaro farqli jihatlari bilan bir qatorda, ularni birlashtiruvchi umumiy nazariy tamoyillar mavjudligini ko‘rsatadi.

 

References

1. Vitruvius. Ten Books on Architecture. – Cambridge: Harvard University Press, 1914.

2. Булатов М.С. Геометрическая гармонизация в архитектуре Средней Азии IX–XV вв. – Москва: Наука, 1988.

3. Пугаченкова Г.А., Ремпель Л.И. Выдающиеся памятники архитектуры Узбекистана. – Ташкент: Издательство литературы и искусства имени Г. Гуляма, 1975.

4. Ремпель Л.И. Архитектурный орнамент Узбекистана. – Ташкент: Издательство литературы и искусства имени Г. Гуляма, 1961.

5. Крюков К.С. Пропорции в архитектуре: анализ памятников Древнего Египта, Греции, Рима и Средней Азии. – Москва, 1995.

6. Ахмедов М.К. Средневековая архитектура Средней Азии. – Ташкент, 1990.

7. Oikonomou A. The Use of Geometrical Tracing, Module and Proportions in Design and Construction, from Antiquity to the 18th Century // International Journal of Architectural Heritage. – 2022. – Vol. 16, No. 10. – P. 1567–1587.

Downloads

Published

2026-09-14

How to Cite

Madinabonu Asatillo qizi , S. (2026). O‘RTA ASRLAR ME’MORCHILIGIDA ARXITEKTURA NAZARIY QARASHLARINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHI. ZAMONAVIY TA’LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR, 4(8), 42–52. Retrieved from http://zamtadqiqot.uz/index.php/zt/article/view/2082