ФУҚАРОНИ БЕДАРАК ЙЎҚОЛГАН ДЕБ ТОПИШ ВА ВАФОТ ЭТГАН ДЕБ ЭЪЛОН ҚИЛИШ ҲАҚИДАГИ ИЛМИЙ-ҲУҚУҚИЙ ДОКТРИНАЛАР
Abstract
Мазкур мақолада фуқарони бедарак йўқолган деб топиш ва вафот этган деб эълон қилиш институтининг назарий-ҳуқуқий асослари тадқиқ этилган. Унда мазкур институтнинг шаклланиши ва ривожланиши, шунингдек, континентал ҳуқуқ тизими ҳамда ислом ҳуқуқида бедарак йўқолган шахснинг ҳуқуқий мақомини белгилашга оид ёндашувлар таҳлил қилинган. Тадқиқотда ҳуқуқий ноаниқликни бартараф этиш, ўлим презумпцияси, махсус ҳуқуқий ҳолат, Declaration of Absence, манфаатлар мувозанати ва ҳуқуқ субъектлилигини сақлаш доктриналарининг мазмун-моҳияти очиб берилган. Бедарак йўқолиш шахснинг ҳуқуқ субъектлилигини автоматик равишда тугатмаслиги, балки унинг ҳуқуқий мақомини аниқлаш ва манфаатдор шахслар ҳуқуқларини таъминлашга қаратилган махсус ҳуқуқий механизмларни тақозо этиши асосланган. Шунингдек, мазкур институтни ҳуқуқий аниқликни таъминлаш, бедарак шахснинг ҳуқуқларини муҳофаза қилиш ҳамда унинг оила аъзолари, кредиторлари, ворислари ва бошқа манфаатдор субъектлар манфаатлари ўртасида мутаносиб мувозанатни таъминловчи комплекс ҳуқуқий восита сифатида баҳолаш зарурлиги асосланади.
References
1. Курс германского гражданского права / Л. Эннекцерус, Т. Кипп, М. Вольф ; пер. с 13-го нем. изд. К. А. Граве [и др.] ; под ред., с предисл. и вводными замечаниями Д. М. Генкина и И. Б. Новицкого. Т. 1, полутом 1. М. : Изд-во иностранной лит., 1949. 291, 292 б.
2. https://www.gesetze-im-internet.de/verschg/BJNR011860939.html?utm_source=chatgpt.com
3. Mohamad Asmadi Abdullah. The applicability of the uøûl al-fiqhprinciple “istiøhâb” to the presumptionof death of a missing person in islamiclaw of succession and malaysian law. 2010. 18 IIUMLJ 321. 321-346 б.
4. Gabriella Citroni, The Pitfalls of Regulating the Legal Status of Disappeared Persons Through Declaration of Death, Journal of International Criminal Justice, Volume 12, Issue 4, September 2014, Pages 787–803, https://doi.org/10.1093/jicj/mqu045
5. Principles concerning missing persons and the presumption of death - Recommendation CM/Rec(2009)12 and explanatory memorandum (2010). https://missingpersons.icrc.org/library/principles-concerning-missing-persons-and-presumption-death-recommendation-cmrec200912-and
