QUYOSH PANELLARI VA ENERGIYA SAQLASH TIZIMLARINING SUTKALIK ISH REJIMLARINI NOANIQLIK SHAROITIDA OPTIMAL BOSHQARISHNING STOXASTIK MATEMATIK MODELI VA ALGORITMLARI
Abstract
Mazkur maqolada quyosh nurlanishi va elektr yuklamasining stoxastik noaniqliklari sharoitida fotoelektr stansiyalari (FES) hamda akkumulyatorli energiya saqlash tizimlari (BESS)ning sutkalik ish rejimlarini optimal boshqarishning dinamik stoxastik matematik modeli ishlab chiqilgan. Akkumulyatorlar elektrokimyoviy degradatsiyasi va razryadlash chuqurligiga (DoD) bog'liq resurs sarfini hisobga oluvchi Model Predictive Control (MPC) konsepsiyasi taklif etilgan. Noaniqliklarni kompensatsiya qilish uchun stoxastik stsenariylar daraxti va ketma-ket kvadratik dasturlash (SQP) sonli algoritmi asosida 'SolarBESS-StochMPC v1.0' dasturlar majmui yaratilgan. Orolbo'yi mintaqasining real ob-havo ma'lumotlari asosida o'tkazilgan sonli tajribalarda taklif etilgan algoritm deterministik modellarga nisbatan operatsion xarajatlarni 16.4 foizga, BESS degradatsiyasini 21.8 foizga kamaytirgani isbotlangan.
References
1. Mirziyoyev Sh.M. O'zbekiston Respublikasining 2030-yilgacha bo'lgan davrda 'Yashil' iqtisodiyotga o'tish strategiyasini tasdiqlash to'g'risida. PQ-4477-son qarori. Toshkent, 2019.
2. Alramlawi, M., & Mohagheghi, E. (2020). Model predictive control for optimal sizing and operation of PV-battery microgrids. IEEE Transactions on Sustainable Energy, 11(4), 2006-2015.
3. Bizon, N. (2019). Real-time optimization strategies for hybrid renewable energy systems. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 102, 40-58.
4. Xu, B., Oudalov, A., et al. (2018). Modeling of lithium-ion battery degradation for cell life assessment. IEEE Transactions on Smart Grid, 9(2), 1131-1140.
5. Parisio, A., Rikos, E., & Glielmo, L. (2014). A model predictive control approach to microgrid operation optimization. IEEE Transactions on Control Systems Technology, 22(5), 1813-1827.
6. Nocedal, J., & Wright, S. J. (2006). Numerical Optimization (2nd ed.). Springer, New York.
7. Sadatdiynov, K. E., & Abdullaev, S. B. (2024). Qayta tiklanuvchi energiya manbalarini boshqarishda intellektual optimallashtirish usullari. Axborot texnologiyalari va modellashtirish, 2(1), 45-52.

